Δυσκολία στην κατάποση: πότε το γεύμα χρειάζεται ειδική προσαρμογή

Η δυσφαγία είναι δυσκολία στην κατάποση τροφής ή υγρών και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απλή «ιδιοτροπία». Μπορεί να εμφανιστεί μετά από εγκεφαλικό, σε νευρολογικές παθήσεις, άνοια, καρκίνο, παλινδρόμηση ή λόγω ορισμένων φαρμάκων. Αυξάνει τον κίνδυνο αφυδάτωσης, υποθρεψίας και εισρόφησης τροφής στους αεραγωγούς.
Σημάδια που χρειάζονται έλεγχο είναι βήχας ή πνιγμός στο γεύμα, υγρή ή γουργουριστή φωνή μετά την κατάποση, τροφή που μένει στο στόμα, μεγάλη διάρκεια γεύματος, επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις θώρακα, ανεξήγητη απώλεια βάρους ή αίσθημα ότι το φαγητό κολλάει. Αν υπάρχει ξαφνική αδυναμία κατάποσης ή δυσκολία στην αναπνοή, απαιτείται επείγουσα βοήθεια.
Η σωστή υφή καθορίζεται μετά από αξιολόγηση λογοθεραπευτή και διαιτολόγου. Δεν είναι ασφαλές να πολτοποιούνται αυθαίρετα όλα τα τρόφιμα ή να προστίθεται πηκτικό χωρίς οδηγία. Άλλος άνθρωπος χρειάζεται μαλακό φαγητό σε μικρά κομμάτια και άλλος ομοιογενή πουρέ. Ακόμη και τα υγρά μπορεί να απαιτούν συγκεκριμένο πάχος. Οι μικτές υφές, όπως σούπα με κομμάτια ή δημητριακά μέσα σε γάλα, μπορεί να είναι δυσκολότερες.
Το γεύμα πρέπει να είναι ήρεμο, με το άτομο καθιστό και ξύπνιο, χωρίς βιασύνη. Προσφέρετε μικρές κουταλιές, αφήστε χρόνο για κάθε κατάποση και ακολουθήστε ακριβώς τη συνιστώμενη στάση. Μην δίνετε νερό για να «σπρώξει» την τροφή αν δεν έχει κριθεί ασφαλές. Η στοματική υγιεινή είναι επίσης σημαντική, επειδή μειώνει το μικροβιακό φορτίο που μπορεί να εισροφηθεί.
Η τροποποίηση υφής μπορεί να μειώσει την πρόσληψη, γι’ αυτό το φαγητό χρειάζεται γεύση, ελκυστική παρουσίαση και επαρκή ενέργεια και πρωτεΐνη. Εμπλουτισμός με ελαιόλαδο, γιαούρτι ή τυρί γίνεται μόνο αν ταιριάζει στην επιτρεπόμενη υφή και στο ιατρικό ιστορικό. Παρακολουθήστε βάρος, υγρά, διάρκεια γεύματος και συμπτώματα και ζητήστε επανεκτίμηση αν αλλάξει η κατάσταση.
Οι φροντιστές χρειάζονται γραπτές, συγκεκριμένες οδηγίες για επιτρεπόμενη υφή, πάχος υγρών, μέγεθος κουταλιάς και στάση. Το «μαλακό» μπορεί να σημαίνει διαφορετικά πράγματα σε κάθε άνθρωπο. Κρατήστε τις οδηγίες ορατές στην κουζίνα και ενημερώστε όλους όσοι προσφέρουν φαγητό, ώστε το ίδιο πρωτόκολλο να εφαρμόζεται σε κάθε γεύμα.


